Na današnji dan 12. avgusta 1914. godine počela je čuvena Cerska operacija, jedan od najvećih uspeha srpske vojske u Prvom svetskom ratu. U Cerskoj operaciji koja se vodila od 12. do 24. avgusta 1914. godine potučena je austrougarska vojska i odneta je prva pobeda u Prvom svetskom ratu.
Austrougarske snage, koje je predvodio komandant balkanske vojske Oskar fon Poćorek, imale su više od 250.000 ljudi, dobro naoružanih i opremljenih, koji su dejstvovali uz odličnu logistiku i sadejstvo moderne artiljerije.
Vojska Kraljevine Srbije, čiji je vrhovni komandant bio regent Aleksandar Karađorđević, imala je 180.000 vojnika i neviđen moral. Načelnik Generalštaba srpske vojske bio je vojvoda Radomir Putnik.
U toku Cerske operacije vodila se čuvena Cerska bitka, od 16. do 19. avgusta 1914. godine, pod komandom vojvode Stepe Stepanovića. Hrabrost srpskih vojnika i ratnika, njihova želja da odbrane svoju zemlju od austrougarske armije zadiviće svet . Vojna strategija srpskih komandanata zauzeće posebno mesto u svetskoj istoriji.
U Šabac je ušla 2. Austrougarska armija koja je vršila nezapamćena zlodela nad civilnim stanovništvom. Šabac je u toku 12 dana okupacije bio razoren i potpuno uništen, njegovo stanovništvo je prepolovljeno. Zlodela koja su činili „kulturtregeri“ austrougarske armije zabeležiće dr Arčibald Rajs i njih će iznet pred svetsku javnost. Ostaće zabeležena potresna rečenica prof. Pavla Popovića, o stradanju Šapca u avgustu 1914. godine, „Kada biste videli Šabac ne biste oprostili!“ Šabac – grad mučenik za svoje herojsko držanje dobiće posle Prvog svetskog rata tri najviša ratna odlikovanja od Francuske, Čehoslovačke i Kraljevine Jugoslavije.
Tokom 12 dana na području Šapca, Mačve, Pocerine i Jadra ubijeno je 4.000 nedužnih civila, žena, dece i staraca. Zlodela su činjena po komandi Austro-Ugarske vrhovne komande.
Cerska operacija i Cerska bitka su primer savršene vojne strategije i taktike, koja se i danas izučava na svim Vojnim akademijama u svetu.
Ana Pavlović
