U decembru 2011. godine, Generalna skupština Ujedinjenih nacija proglasila je 21. mart Svetskim danom Daunovog sindroma (A/RES/66/149), sa ciljem podizanja svesti o pravima i dostojanstvu osoba sa Daunovim sindromom, promocije njihove inkluzije u društvu i razbijanja stereotipa i predrasuda.
Daunov sindrom nastaje kada pojedinac ima dodatnu delimičnu ili celu kopiju hromozoma 21, a uzrok njegovog nastanka još uvek nije u potpunosti poznat. Javlja se u svim regionima sveta i obično utiče na stilove učenja, fizičke karakteristike i zdravlje. Procenjena učestalost Daunovog sindroma iznosi između 1 na 1.000 i 1 na 1.100 živorođene dece širom sveta. Svake godine se približno 3.000 do 5.000 dece rodi sa ovim hromozomskim poremećajem. Prema poslednjim podacima, u Srbiji živi oko 3.500 osoba sa Daunovim sindromom.
Adekvatan pristup zdravstvenoj zaštiti, programima rane intervencije i inkluzivnom obrazovanju, kao i odgovarajuća istraživanja, od vitalnog su značaja za rast i razvoj svakog pojedinca.
Kvalitet života osoba sa Daunovim sindromom može se značajno unaprediti zadovoljavanjem njihovih zdravstvenih potreba, uključujući redovne preglede kod zdravstvenih stručnjaka radi praćenja fizičkog i mentalnog stanja i blagovremene intervencije, kao što su fizioterapija, radna terapija, logopedski tretmani, savetovanje ili specijalno obrazovanje. Osobe sa Daunovim sindromom mogu postići optimalan kvalitet života uz podršku porodice, adekvatno medicinsko vođenje i sisteme podrške u zajednici, uključujući inkluzivno obrazovanje na svim nivoima.
Tema Svetskog dana Daunovog sindroma 2026. godine, „Zajedno protiv usamljenosti“, fokusira se na podizanje svesti o tome kako usamljenost nesrazmerno pogađa osobe sa Daunovim sindromom i drugim intelektualnim invaliditetima, kao i njihove porodice. Ističe se da usamljenost nije samo emocionalno stanje, već i ozbiljan zdravstveni problem koji može dovesti do anksioznosti, depresije i fizičkih zdravstvenih posledica, često povezanih sa socijalnom isključenošću i stigmom.
Ovogodišnja kampanja poziva na istinsku inkluziju u školama, na radnim mestima i u zajednici, naglašavajući da samo prisustvo ne znači i stvarnu uključenost ili povezanost. Posebno se ističe da svi pojedinci, porodice, organizacije, škole, poslodavci i institucije imaju važnu ulogu u stvaranju podsticajnog okruženja i smislenih odnosa koji omogućavaju svakoj osobi da se oseća prihvaćeno i da pripada.
Izvor: World Down Syndrome Day 21 March; https://www.un.org/en/observances/down-syndrome-day
